اختلال تنشزاي پس از حادثه (Post traumatic Stress Disorder)
اختلال تنشزاي پس از حادثه
اختلال تنشزاي پس از حادثه (PTSD) نوعي اضطراب در افرادي كه حادثهاي را تجربه كردهاند كه براي اكثر مردم بسيار آزارنده و مضطرب كننده است. اين حوادث (بلاياي طبيعي، قتل، هتك حرمت، جنگ، زنداني شدن، شكنجه، تصادفات) در همه افراد يك استرس رواني ايجاد ميكنند ولي برخي افراد پس از آن سير طبيعي بهبود را طي نميكنند. مشخصه اختلال تنشزاي پس از حادثه عبارتست از يادآوري مداوم حادثه و بروز علايم مربوط به آن. اين علايم ممكن است درست پس از حادثه شروع شده يا چند ماه بعد بروز كند.
علايم شايع:
- يادآوري مكرر، غيرقابل اجتناب و آزارنده حادثه(مخصوصا اگر كارگر بعد از اتفاق افتادن حادثه در همان محيط به كار خود ادامه دهد).
- ديدن خوابهاي مكرر مرتبط با حادثه - احساس رخداد دوباره حادثه (مجسم شدن تصاوير حادثه بخصوص اگر حادثه براي خود فرد يا يكي از همكاران نزديك اتفاق بيفتد). - اضطراب مزمن - بيخوابي - اختلال در تمركز - اختلال حافظه - احساس منزوي شدن از ديگران - كاهش علاقه به فعاليتهاي معمول - واكنشهاي ترس نسبت به موقعيتها يا اجتناب از فعاليتهايي كه باعث يادآوري حادثه ميگردند. - آثار رواني (تحريكپذيري، بيقراري، هراسان بودن، بروز رفتارهاي ناگهاني به صورت انفجاري، ركود احساسات).
- احساس زجرآور مقصر بودن(مخصوصا اگر در به وجود آمدن حادثه براي ديگر همكاران نقشي داشته باشد)
علل:
مواجهه با يك حادثه وخيم
به نظر ميرسد تركيبي از عوامل زير باعث ايجاد اين اختلال شوند: - ناگهاني و غيرمنتظره بودن حادثه - خونينبودن حادثه - استرس طولانيتر و مزمن در طي حادثه - قدرت و ضعف رواني و سرشتي قرباني حادثه - آسيبهاي جسمي (به خصوص آسيب سر) - نوع حمايت اجتماعي و ميزان دسترسي به آن
عوامل افزايش دهنده خطر:
- سابقه بيتوجهي به فرد يا شرايط بد خانوادگي
- سوء رفتار با فرد در كودكي - وجود والدين الكلي - سطح سواد پايين
- سرزنش ديگر همكاران(در مورد حوادث شغلي)
-رفتار بدكارفرما و عدم توجه به وي
پيشگيري:
مداخله فوري بلافاصله پس از حوادث غيرمترقبه ممكن است از ايجاد اين اختلال جلوگيري كند. در محيطهاي شغلي رفتار خوب همكاران و اصلاح محيط و بي خطر كردن آن همچنين توجه مالي به فرد حادثه ديده از طرف كارفرما و در موارد حاد تغيير ايستگاه كاري فرد حادثه ديده ميتواند مفيد باشد.
عواقب مورد انتظار:
در برخي بيماران، علايم خودبهخود پس از 6 ماه برطرف ميشوند؛ درمان در بعضي بيماران ممكن است كمك كننده باشد؛ در ساير بيماران اين اختلال ممكن است سيري مزمن براي ماهها يا سالها داشته باشد. در حوادث شغلي ميتواند تكرار حادثه را به دنبال داشته باشد
عوارض احتمالي:
- اختلال تنشزاي پس از حادثه از نوع مزمن كه ميتواند به از دست دادن شغل، اختلالات
خانوادگي و ناتواني منجر شود.- آسيب زدن به خود و يا همكاران در طيتجسم دوباره حادثه - وابستگي به داروها و الكل - خودكشي
من محمد عیوضیان دانشجویی کارشناسی بهداشت حرفه ای شیراز هستم